07 zgłoś się

1

„07 zgłoś się” to, obok „Stawki większej niż życie” czy „Czterech pancernych i psa”, jeden z najpopularniejszych seriali TVP. Przy czym określenie „serial” jest tu nieco na wyrost, bo każdy z odcinków można potraktować jako osobny, pełnometrażowy film. Przez 11 lat nakręcono 21 części serii, a każda z nich przedstawiała inną historię. Wspólnym mianownikiem była postać głównego bohatera – porucznika Borewicza.

Pomysł na serial zaczerpnięto z serii opowiadań kryminalnych „Ewa wzywa 07”, które zostały zaadaptowane do scenariuszy większości odcinków. Takie rozwiązanie spowodowało, że serial nie miał wypracowanej zwartej formuły, odcinki znacząco się od siebie różniły – przykładowo, czasami widz już na początku wiedział kto popełnił daną zbrodnię, a czasami odkrywał to dopiero wraz z porucznikiem Borewiczem. Intrygi kryminalne, pomimo różnego poziomu wyrafinowania, były dość złożone, a fabuły dalekie od przewidywalności popularnych obecnie serii kryminalnych w stylu „Ojca Mateusza”.

8

Sukces serialu to w dużej mierze zasługa odtwórcy roli głównej, Bronisława Cieślaka. Z wykształcenia etnograf, z zawodu dziennikarz, Cieślak aktorem został z przypadku. W latach 70. prowadził  w krakowskim oddziale TVP program „Bez togi” w którym przedstawiał prawdziwe historie kryminalne. Zainteresował się nim reżyser Roman Załuski, który zaprosił go na zdjęcia próbne do serialu „Znaki szczególne”. Cieślak na zdjęciach wypadł świetnie i dostał rolę inżyniera Zawady. Wtedy z kolei zwrócił na niego uwagę Krzysztof Szmagier, reżyser nowopowstającej serii „07 zgłoś się”, który od jakiegoś czasu zmagał się z problemem obsadowym. Rolę Borewicza odrzuciło już bowiem kilku aktorów, którzy obawiali się zaszufladkowania w jednej kreacji. Cieślak jako aktor niezawodowy takich oporów nie miał i tak oto narodził się Borewicz.

3

Do dziś nie wiadomo czy serial powstał, jak plotkowano, z  inspiracji władz, którym zależało na ociepleniu wizerunku milicji. Niewątpliwe jednak Borewicz taką sympatię wzbudzał. Z jednej strony był przedstawicielem władzy, socjalistycznym bohaterem, z drugiej pozwalał sobie na pewien luz, często stając w opozycji do swoich współpracowników – obowiązkowego Zubka i nadgorliwego Jaszczuka. Borewicz imponował inteligencją, humorem i sprawnością fizyczną, a  na kobiety działał nieodmiennie pociągająco. Deklarował się jako bezpartyjny, pozwalał sobie na łamanie procedur, miał słabość do zagranicy.

Styl Borewicza podkreślał jego osobowość – na co dzień bohater ubierał się na luzie, ale gdy sytuacja tego wymagała, potrafił przywdziać stosowny garnitur. Często zakładał kopię wojskowej kurtki M 65 (takiej, jaką nosił filmowy Rambo), a w jednym z odcinków pojawił się w koszulce z logo Pumy, co w ówczesnych czasach było rzadkim widokiem.

Prawie jak Rambo...

Prawie jak Rambo…

93712033

Wyjścia (np. na dancing) wymagały większej staranności w stroju. Co ciekawe, z serialu wynika, że szczytem luksusu w PRL był lokal ze striptizem – tam ubijano interesy i tam odbywały się spotkania na szczycie, również w towarzystwie zagranicznych dygnitarzy.

113016

 

Pokaz mody w odcinku „Ślad rękawiczki” (1984). Borewicz tłumaczy koleżance dlaczego nie stać jej na kreacje z wybiegów:

Brak ciągłości fabuły w poszczególnych odcinkach  i jego rozpiętość w czasie pozwoliła, by kilkunastu aktorów powracało w kolejnych epizodach, za każdym razem wcielając się w inną postać. W serialu w różnych rolach wielokrotnie pojawili się m.in. Zbigniew Buczkowski, Artur Barciś czy Wiesław Drzewicz. W „07 zgłoś się” wystąpiła plejada polskich gwiazd, wiele z nich dopiero zaczynało wtedy swoją przygodę na ekranie.

Adam Ferency, "Major opóźnia akcję", 1976

Adam Ferency, „Major opóźnia akcję”, 1976

Ewa Szykulska, "Rozkład jazdy", 1978

Ewa Szykulska, „Rozkład jazdy”, 1978

Tomasz Stockinger, "24 godziny śledztwa", 1978

Tomasz Stockinger, „24 godziny śledztwa”, 1978

Artur Barciś, "Wagon pocztowy", 1981

Artur Barciś, „Wagon pocztowy”, 1981

Izabela Trojanowska, "Ścigany przez samego siebie", 1981

Izabela Trojanowska, „Ścigany przez samego siebie”, 1981

Zbigniew Buczkowski, "Strzał na dancingu", 1981

Zbigniew Buczkowski, „Strzał na dancingu”, 1981

Joanna Żółkowska, "Grobowiec rodziny Von Rausch", 1981

Joanna Żółkowska, „Grobowiec rodziny Von Rausch”, 1981

Piotr Fronczewski, "Hieny", 1981

Piotr Fronczewski, „Hieny”, 1981

Karol Strasburger, "Skok śmierci", 1984

Karol Strasburger, „Skok śmierci”, 1984

Grażyna Wolszczak, "Zamknąć za sobą drzwi", 1987

Grażyna Wolszczak, „Zamknąć za sobą drzwi”, 1987

Odcinki kręcone w latach 70. były zdecydowanie skromniejsze od tych powstających w latach 80., kiedy to akcja była kreślona z rozmachem, a wybrane sceny kręcono w zagranicznych lokacjach. W jednym z późniejszych epizodów ekipa zawędrowała nawet do Nowego Jorku, ale by widzowie nie poczuli się zbyt onieśmieleni zachodnim przepychem, narrator pospieszył z zapewnieniem, że Manhattan to siedlisko najgorszych zbrodni.

"Luksusowa" willa w odcinku z lat 70.

„Luksusowa” willa w odcinku z lat 70.

Imponująca rezydencja we Włoszech, właściciel to oczywiście zgniły moralnie osobnik ("Przerwany urlop", 1987)

Imponująca rezydencja we Włoszech, właściciel to oczywiście zgniły moralnie osobnik („Przerwany urlop”, 1987)

Nowy Jork - siedlisko zbrodni ("Zamknąć za sobą drzwi", 1987)

Nowy Jork – siedlisko zbrodni („Zamknąć za sobą drzwi”, 1987)

Zawoalowana krytyka kapitalizmu pojawiała się w serialu dość często, czasem w dość zabawny sposób – np. w odcinku „Dziwny wypadek” jeden z bohaterów nosi na kurtce naszywkę – znak wiktorii we wzór amerykańskiej flagi. Od razu wiadomo, że to podejrzany społecznie element.

- Zapalą panowie? Francuskie GauloisesZubek: - Dziękuję, nie palę.Borewicz:  - Francuskich szczególnie...

Zapalą panowie? Francuskie Gauloises
Zubek: – Dziękuję, nie palę.
Borewicz: – Francuskich szczególnie…

W serialu często obrywało się też ludziom z tzw. sektora prywatnego, który nie był mile widziany przez ówczesne władze. Osoby prowadzące własne interesy były w „07 zgłoś się” zamieszane w poważne afery kryminalne albo drobne machlojki. Pod koniec lat 80. w serialu pojawiło się jednak pewne rozluźnienie, dzięki któremu udało się przemycić trochę krytyki wobec panującego w Polsce ustroju. W odcinku „Przerwany urlop” do Polski przyjechał płatny zabójca. Zetknięcie z tutejszymi realiami było dla niego sporym wyzwaniem – począwszy od niegrzecznych urzędniczek, po opryskliwe prostytutki (bohater w pewnym momencie stwierdza ze zdziwieniem „Tu nawet kurwy są niegrzeczne”).

19

Serial niewątpliwie się zestarzał, a ilość błędów w nim – na czele z ruszającymi się zwłokami czy dubbingiem przy zamkniętych ustach aktorów, jest znaczna. Mimo to, w kategoriach rozrywki wciąż potrafi sprawić satysfakcję: czy to ciekawie zarysowaną fabułą, czy udaną sceną, czy też po prostu będąc ciekawym zapisem epoki, która nieodwracalnie przeminęła.

Tytuł: 07 zgłoś się
Rok: 1976 – 1987
Obsada: Bronisław Cieślak, Zdzisław Kozień, Zdzisław Tobiasz, Ewa Florczak
Kostiumy: Hanna Morawiecka, Jadwiga Rutkiewicz-Mikulska, Jolanta Jackowska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s